Jaka powinna być wysokość ogrodzenia? Poznaj przepisy prawa budowlanego?

Mieszkając w wymarzonym domu jednorodzinnym, chcemy zapewnić sobie dwie podstawowe rzeczy: bezpieczeństwo i prywatność. W tym celu budujemy płoty, które mają nas chronić, a także pozwolić cieszyć się prywatnością na swoim skrawku ziemi. Sprawdźmy zatem, co na ten temat mówi prawo. W artykule przedstawimy ogólne przepisy dotyczące ogrodzenia, jego budowy i relacji dobrosąsiedzkich.

Ogrodzenie między sąsiadami – co na ten temat mówi prawo budowlane?

Polskie prawdo dość ogólnikowo reguluje przepisy dotyczące kształtu i wysokości ogrodzenia, a także jego usytuowania względem nieruchomości sąsiadów. Niemniej przepisy te warto znać, gdyż to od ich spełnienia zależy, czy nasze nowe ogrodzenie wymaga zgłoszenia, a nawet pozwolenia ze strony sąsiadów. Brak znajomości aktualnych zapisów stosownych ustaw może skutkować uznaniem ogrodzenia za samowolę budowlaną, co w dalszej perspektywie będzie wiązało się z koniecznością jego przebudowy lub rozbiórki.

Ogrodzenie posesji a przepisy budowlane

Aktem prawnym, który określa parametry płotu, w tym wysokość ogrodzenia budowlanego, jest Ustawa Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 1994 r., nr 89, poz. 414). Zmieniające się okoliczności sprawiały, że już od ponad 30 lat akt ten był stale nowelizowany. Na szczęście ostatnia nowelizacja z 2015 znacząco uprościła obowiązujące przepisy. Skutkiem tego inwestor może stawiać płoty na podstawie dość przejrzystych zasad.

W tym miejscu warto przypomnieć, że obowiązujące prawo nie określa dokładnych zasad budowy ogrodzenia między sąsiadami, ale w miarę możliwości precyzuje, jak powinno ogólnie wyglądać stawianie takiej konstrukcji.

Wysokość płotu – kiedy niezbędne jest zgłoszenie budowy?

Zgodnie z aktualnymi przepisami prawa budowlanego, właściciel działki budowlanej nie jest zobowiązany do uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia tudzież zgłaszania zamiaru przeprowadzenia wszystkich wymaganych prac. Należy jednak pamiętać, że istnieje pewna regulacja, która to określa. Dotyczy ona maksymalnej wysokości ogrodzenia, które nie powinno być wyższe niż 2,2 metra od poziomu gruntu.

Jeśli inwestor (właściciel działki) chce wznieść wyższe ogrodzenie, może to zrobić, ale wcześniej należy wypełnić wszystkie wymagane prawnie formalności. Należą do nich m.in. zgłoszenie swoich zamiarów w urzędzie za pomocą odpowiedniego pisma i dołączonej do niego dokumentacji. Jeśli w ciągu 21 dni urzędnicy nie zgłoszą wątpliwości co do realizowanego projektu, obowiązuje tzw. zasada milczącej zgody. Oznacza ona, że po upływie tego czasu wykonawca może rozpocząć realizację określonych prac.

Budowa ogrodzenia – jakie ogólne przepisy wykonawcze należy spełnić?

Prawo budowlane, które jest rozumiane jako przytoczona wcześniej ustawa, jest uzupełnione przez dodatkowe zapisy w postaci Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (z późniejszymi zmianami). Zgodnie z tym aktem prawnym, właściciel zainteresowany budową ogrodzenia, powinien uwzględnić w swoim projekcie następujące kwestie:

• ogrodzenie nie może stanowić potencjalnego zagrożenia dla ludzi oraz zwierząt, w związku z czym, jeśli jego wysokość nie przekroczy 1,8 m, nie można instalować na płocie grotów i innych niebezpiecznych elementów;
• brama oraz furtka muszą otwierać się do wnętrza działki, przy czym minimalna szerokość bramy wynosi 2,4 metra, a furtki 0,9 metra.

Ogrodzenie działki, zgoda sąsiada i zapisy Kodeksu Cywilnego

Co ciekawe, powyższe regulacje prawne nie są jedynymi, które określają status ogrodzenia w kontekście współżycia międzysąsiedzkiego. Dużo do powiedzenia ma tu również Kodeks Cywilny, a konkretnie ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. (z późniejszymi zmianami – Dz. U. z 1964 r., nr 16, poz. 93).

Zgodnie z jego zapisami, ogrodzenie znajdujące się pomiędzy sąsiadami, służy do wspólnego użytku sąsiadów. Co więcej, te same przepisy określają, że obydwie strony są zobowiązane do ponoszenia wspólnych kosztów wynikających z konieczności ich budowy oraz utrzymania.

Co to oznacza w praktyce?

Jeśli chcemy postawić ogrodzenie w miejscu będącym linią rozgraniczającą działki, musimy – wraz z sąsiadem – ponosić solidarnie wszystkie koszty z tytułu utrzymania tej infrastruktury. Zgodnie z przyjętym zwyczajem (nie ma w prawie konkretnych zapisów), takie ogrodzenie powinno stanowić wartość wspólną. To znaczy, że:

• strony zainteresowane (czyli sąsiedzi) powinni wspólnie udzielić zgody na jego budowę, w przeciwnym razie może się okazać, że konieczne będzie rozebranie ogrodzenia;
• obydwie strony powinny przeprowadzać prace naprawcze i konserwacyjne w porozumieniu ze sobą i co najważniejsze – wykorzystując do tego celu swoje środki w równy sposób;
• ogrodzenie nie powinno utrudniać i uprzykrzać sąsiadowi życia;
• nie można wymusić prawnie na sąsiedzie równego pokrywania kosztów naprawy i utrzymania ogrodzenia, gdyż prawo nie nakłada na nikogo takiego obowiązku.

Dlatego bardzo ważne jest, aby określić z sąsiadem wszystkie najważniejsze kwestie dotyczące ogrodzenia, takie jak np. rodzaj użytych materiałów, konstrukcja, wpływ na otoczenie, dopasowanie do elewacji budynków itd. Mówiąc wprost – budowa ogrodzenia wymaga cierpliwości, ale też i umiejętności negocjacji. W przeciwnym razie sąsiad ma prawo wytoczyć nam proces i zmusić nas prawnie do przebudowy lub nawet wyburzenia postawionego ogrodzenia.

Uwaga! Dobrym pomysłem jest sporządzenie umowy, w ramach której (na papierze) obydwie strony jasno określą, jak powinien wyglądać projekt ogrodzenia, a także w jakim stopniu pokryją koszt utrzymania ogrodzenia. W umowie powinny znajdować się dane osobowe właścicieli oraz numery ich działek.

Jakie przepisy prawne regulują kwestie budowy ogrodzenia w granicy działki własnej?

Powyższe przepisy dopuszczają możliwość budowy ogrodzenia na posesji w granicy działki własnej. Oznacza to, że nie potrzebujemy zgody sąsiada na postawienie takiego płotu, w związku z czym jego kształt oraz wymiary mogą być praktycznie dowolne (z uwzględnieniem ogólnych przepisów). Oznacza to, że takie ogrodzenie może mieć wysokość do 2,2 metra. Co ważne, przepisy nie określają również, jaka powinna być minimalna odległość wykonanego przez nas ogrodzenia od działki sąsiada.

Jeśli już zdecydujemy się na taki krok, musimy pamiętać, aby żaden element ogrodzenia nie znalazł się na granicy działek, ani co gorsza – na terenie sąsiada. Jeśli dostosujemy się do tej zasady, ogrodzenie jest w całości naszą własnością. Oczywiście wiąże się to również z koniecznością samodzielnego ponoszenia kosztów na jego naprawę i utrzymanie. Tę zasadę precyzuje zresztą Prawo Budowlane, które – co ważne – nakłada na wykonawcę obowiązek utrzymania ogrodzenia w dobrym stanie technicznym.

Warunki techniczne ogrodzenia, relacja z sąsiadem i… zdrowy rozsądek

Prawo prawem, a wszyscy dobrze wiemy, że współżycie międzysąsiedzkie jest na ogół bardziej skomplikowaną sferą naszego życia. Dlatego warto dołożyć wszelkich starań, aby postawione przez nas (lub wraz z sąsiadem) ogrodzenie, nie było źródłem problemów i przyczyną sąsiedzkich zwad. Szacunek, empatia i pragnienie dojścia do kompromisu, to cechy, które są bardzo istotne w życiu społecznym.

Nie zapominajmy też, że nawet jeśli zdecydujemy się na budowę ogrodzenia na terenie naszej działki, jego konstrukcja może utrudniać sąsiadowi codzienne życie. Taki płot może np. ograniczać dopływ światła słonecznego lub dotykać innych aspektów międzysąsiedzkich stosunków. Dlatego budując ogrodzenie w granicy działki, warto porozmawiać wcześniej z sąsiadem i wysłuchać jego ewentualnych wątpliwości co do tej inwestycji.

Reasumując, nawet najlepsze prawo nie zastąpi zdrowego rozsądku w relacjach z sąsiadem. Dlatego ogrodzenie musi spełniać nie tylko wymogi prawne. Ważna jest również  kultura międzysąsiedzka i szacunek względem siebie.